Tradycyjne sady w Lipowej

Od 2011 r. Stowarzyszenie Ziemi Lipowskiej realizuje projekty, których celem jest zachowanie bioróżnorodności, dzięki odtwarzaniu tradycyjnych sadów, szczególnie sadów śliwkowych z popularną kiedyś na tym terenie żółtą śliwką - śliwką żniwką. W 2011 r. na terenie miejscowości Lipowa, Słotwina i Ostre powstało 30 śliwkowych sadów, a w rok później w Lipowej stworzono pokazowy sad oraz hodowlę podkładek, na których szczepione są lokalnie występujące odmiany drzew owocowych. W szkółce podkładek rośnie obecnie ponad 700 podkładek jabłoni (siewka antonówki), gruszy (grusza kaukaska), czereśni (czereśnia ptasia) oraz śliwy (ałycza). Na części podkładek zaszczepiono już m.in. jabłonie: malinówkę, oliwkę, renetę szarą, piękną z rept, antonówke półtorafuntową, boikena oraz śliwy: śliwkę żniwkę i renklodę ulenę. Zachęcamy wszystkich posiadających ciekawe stare odmiany drzew owocowych do udostępnienia materiału w celu ich rozmnożenia. Zapraszamy również osoby zainteresowane tradycyjnymi odmianami drzew owocowych do korzystania z naszych zasobów.

Drzewka na sprzedaż

Jeśli jesteś miłośnikiem dawnych odmian i tak jak my chcesz by nie odeszły w zapomnienie, koniecznie skontaktuj się z nami! Po pierwszych przymrozkach nasze śliwki czekają gotowe by przenieść się do Twojego sadu. Oferujemy stare odmiany drzew owocowych między innymi: śliwka żniwka, renkloda ulena, śliwka węgierka, jabłonie: antonówka, reneta szara, piękna z rept, bajken, malinówka, koksa. Oraz grusze: konferencja, klapsa. Także stare odmiany czereśni. Więcej informacji pod numerem 602 536 261.

Sady tradycyjne

Sady tradycyjne sadzone od 20 do 50 lub więcej lat temu dożywają swego kresu. Bardzo często stare sady są usuwane w ich miejsce sadzone są drzewa niskopienne bądź też bardzo modne w ostatnich latach iglaki. „Sad tradycyjny to nasadzenie złożone z gatunków wysokopiennych drzew owocowych kilku gatunków, często kilku odmian które różnią się terminem dojrzewania i okresem przechowywania”. Wady i zalety tradycyjnych sadów:
  • Wadą tradycyjnych odmian drzew owocowych jest ich wysokopienność. Są to drzewa silnie rosnące z rozłożystą koroną, co utrudnia zbiór owoców.
  • Tradycyjne odmiany drzew owocowych są lepiej przystosowane do naszych warunków klimatycznych.
  • Stare odmiany drzew owocowych są odporne na szkodniki i choroby- nie stosuje się, więc w nich oprysków a owoce są pozbawione wszechobecnej dzisiaj chemii.
  • Sad jest swoistym ekosystemem, będącym ostoją różnorodności biologicznej stanowi miejsce żerowania i schronienia wielu zwierząt oraz występowania dzikich gatunków roślin.
  • Poza owocami sady dostarczają pożytków dla pszczół i użytków zielarskich.
  • Duże korony drzew tworzą korzystny mikroklimat jak również hamują siłę wiatru i chronią glebę przed erozją wietrzną oraz wodną.
  • Owoce dawnych jabłoni, gruszy czy śliw, są według naukowców, o wiele bardziej zasobne w sole mineralne czy witaminy od ich współczesnych odpowiedniczek.
  • Stare sady i dawne odmiany drzew to także swoiste dzieciństwo kulturowe. Są świadectwem działalności człowieka na przestrzeni dziesiątków lat.

W jaki sposób zachować tradycyjne odmiany?

Jednym ze sposób pozyskania tradycyjnych odmian drzew owocowych jest ich rozmnażanie. Drzewa owocowe najlepiej rozmnażać poprzez szczepienie lub okulizację. Szczepienie polega na łączeniu podkładki –niewielkiego drzewka dającego korzenie i część pnia – ze zrazem - jednorocznym pędem rośliny którą chcemy rozmnożyć.

Śliwka

Śliwka żniwka

Piękna

Piękna z rept

Boiken

Boiken

Węgierka

Węgierka zwykła

Odmiany tradycyjne

Śliwka żniwka
Jest to średnio-wczesna odmiana śliwy, często myli się ją z Mirabelką. W Polsce uprawiana jest głównie na Pogórzu Karpackim, na terenach położonych nie wyżej niż 700m.n.p.m. Śliwki dojrzewają od połowy sierpnia. Owoce są małe, owalne i silnie zwężone przy szypułce, osiągają około 12-14g. Ich skórka jest złoto-żółta, pokryta białym nalotem. Miąższ ma żółty kolor, jest ścisły i dobrze odchodzi od pestki. Żniwka wyróżnia się słodkim, winnym smakiem i aromatem. Odmiana ta nadaje się do bezpośredniego jedzenia, a także do przetwórstwa, powstają z niej doskonałe dżemy, przeciery i kompoty. Drzewo rośnie silnie. Owocuje obficie i jest odporne na mróz i choroby.
Renkloda ulena
Drzewo rośnie silnie, tworząc kulistą, nieco spłaszczoną koronę. Odmiana samopylna. Wcześnie wchodzi w okres owocowania i owocuje bardzo regularnie. Owoc duży lub bardzo duży, kulisty lub nieco owalny. Płytka bruzda dzieli owoc na dwie symetryczne części. Skórka żółtozielona, w pełnej dojrzałości żółta, pokryta białym nalotem. Miąższ złotożółty, miękki, bardzo soczysty. Owoce dojrzewają w pierwszej połowie sierpnia. Źle znoszą transport. Odmiana deserowa i przetwórcza.
Węgierka zwykła
pochodzi z Azji Mniejszej. W Europie jest znana od połowy XVII w. Rośnie średnio silnie tworząc w młodości koronę stożkowatą. Jest średnio wytrzymała na mróz. Owoc średniej wielkości lub mały (25-35 g). w zarysie owalny lub odwrotnie jajowaty, po stronie przysłupkowej silnie zwężony. Strona brzuszna bardziej wypukła niż grzbietowa. Skórka brązowo-fioletowa lub granatowo-fioletowa pokryta białawym nalotem. Miąższ żółty lub zielonożółty, w owocach dojrzałych łatwo odchodzący od pestki. Owoce dojrzewają od połowy września.
Antonówka półtorafuntowa
stara odmiana rosyjska, silnie rosnąca. Owocuje obficie, przemiennie. Bardzo wytrzymała na mróz. Owoce średniej wielkości, kulistym kształcie, żebrowane w smaku lekko kwaskowate. Skórka żółtozielona. Owoce dojrzewają końcem sierpnia, słabo się przechowują. Odmiana doskonała na przetwory.
Piękna z rept
odmiana, popularna głównie na Śląsku. Owoce średniej wielkości, kulisto stożkowate. Skórka mocna, lekko tłustawa z wyraźnym, sinawym nalotem i purpurowym rumieńcem pokrywającym prawie całą powierzchnię. Owoce są słodkie i aromatyczne, lecz niezbyt smaczne. Dojrzewają na początku października. Wykorzystywane są do spożycia i na przetwory. Drzewa są wytrzymałe na mróz i odporne na choroby.
Reneta szar
stara odmiana francuska. późno dojrzewający gatunek, dopiero w połowie października owoce uzyskują najlepszy smak i aromat. Owoce są duże, kuliste, skórka jest zielonkawa często nazywana ordzawioną. Miąższ jest kruchy, o zielonkawo-śmietankowej barwie a owoce są w smaku dosyć kwaśne, mocno soczyste. Owoce można przechowywać do lutego.
Boiken
stara odmiana pochodzenia niemieckiego. Drzewo rośnie umiarkowanie. Owocuje bardzo obficie, przeważnie przemiennie. W okres owocowania wchodzi o 5-6 roku. Owoce średniej wielkości lub duże, kulisto stożkowate. Przy kielichu ścięte , regularnie żebrowane, twarde i ciężkie. Skórka dość gruba zielonawożółta, nieci tłusta. Niektóre owoce mogą mieć delikatny rumieniec. Miąższ biały z odcieniem zielonawym, ścisły, średnio soczysty i kwaskowaty. Jabłka należy zbierać pod koniec października. Do konsumpcji nadają się od stycznia do czerwca. Odmiana stołowa . Doskonałe na przetwory.
Malinowa oberlandzka
odmiana pochodzenia holenderskiego. Drzewo rośnie silnie, później słabo. Owoce średniej wielkości różnego kształtu, słabiej lub silniej żebrowane. Skórka cienka pokryta w całości ciemno karminowym rumieńcem. Miąższ biały z odcieniem zielonkawym lub różowym, średnio soczysty, winny. Owoce dojrzewają pod koniec września do spożycia nadają się w listopadzie , grudniu. Owoce bardzo smaczne, deserowe.

Renkloda ulena

Renkloda ulena

Antonówka

Antonówka

Reneta szara

Reneta szara

Malinowa oberlandzka

Malinowa oberlandzka

KONTAKT

www.sliwkowalipowa.org
sliwkowalipowa.o2.pl
600 879 981
/sliwkowalipowa
Budynek OSP Lipowa 252